De Nieuwe Lommerd
Aanleiding
Er staat een groot pand midden in de wijk nagenoeg leeg. Aan de sociale ondersteuning die in de jaren ’60 en ’70 zo belangrijk was is geen behoefte meer op deze plaats. Jeugd- en sportactiviteiten worden geconcentreerd op andere locaties. Tegelijkertijd is er te weinig laagdrempelige ontmoetingsruimte voor (creatieve) ondernemers, bewoners en hun gasten. De culturele infrastructuur (galeries, tentoonstellingsruimtes, kunstuitleen, Kunst in Kwartier) verbrokkelt en verliest continuïteit.
Bewonersinitiatief
Op initiatief van bewoners en ondernemers in het Spijkerkwartier is de Werkgroep De Nieuwe Lommerd opgericht. Deze werkgroep heeft een nieuwe eigenaar, een nieuwe beheerder, nieuwe huurders en gebruikers bereid gevonden te investeren in De Nieuwe Lommerd.
Programma
Een van de krachtigste factoren die bewoners en ondernemers bindt in een ‘aantrekkelijke stad’ (Marlet) is een gevarieerd aanbod van cultuur en culinaire attracties die ook ‘zonder reserveren’ toegankelijk zijn. Dit gebeurt midden in de wijk, zowel fysiek (locatie) als cultureel (inclusief, toegankelijk voor iedereen).
Een aantrekkelijke wijk heeft een buurtcentrum met een informele marktplaatsfunctie, waar de sociale, economische en culturele contacten zich concentreren en innovaties beginnen (Jacobs). De Nieuwe Lommerd stelt zich ten doel de centrale ontmoetingsplek van het Spijkerkwartier te zijn. Enerzijds om bewoners uit de wijk en van daarbuiten in de gelegenheid stellen elkaar te ontmoeten, anderzijds om de uitwisseling van creatief, sociaal en economisch kapitaal mogelijk maken. Op deze manier wil De Nieuwe Lommerd bijdragen aan wijkcohesie en -economie.
Het programma van de Nieuwe Lommerd kent een gelaagde structuur. Elke activiteit bouwt voort op onderliggende activiteiten. Elke ontmoeting is de basis van nieuwe ontmoetingen. De gebruikers van het ene programma-onderdeel zijn de initiatiefnemers van het volgende.
Alle actoren (eigenaar en beheerder van het gebouw, huurders, bezoekers en gebruikers) onderschrijven dit programma, en dragen hun steentje bij. Bewoners en ondernemers uit de wijk gaan voor, maar het programma laat ruimte voor inbreng van buiten de wijk. Gezamenlijke activiteiten die ook voor publiek interessant zijn gaan voor individueel gebruik zonder publiek. Productief gebruik gaat voor consumptief gebruik.
De Nieuwe Lommerd is …
… de plaats waar iedereen uit de wijk zijn/haar bezoekers mee naartoe neemt. De plaats waar het hele aanbod uit de wijk (cultureel, economisch, sociaal) bij elkaar komt. De buurtbroedplaats en uitvalsbasis voor alle sociale en innovatieve activiteiten.
Een nieuwe combinatie van een vergadercentrum (waar alle werkgroepen en verenigingen uit de buurt terecht kunnen), een studio (waar de wijkkrant en andere mediaproducties worden gemaakt), een centrale werkplaats, ruilbeurs en marktplaats (voor lokale en streekproducten), een flexibele expositieruimte waar iedereen recht heeft op een paar vierkante decimeter aan de muur (tentoonstelling) of op de vloer (open podium), een theehuis (waar alle culturen welkom zijn), een ontbijtruimte voor besprekingen in de vroege ochtend), een depot en ruilbeurs, een doe het zelf bakkerij (voor keramiek, brood en andere producten waar een huis tuin en keuken oventje onvoldoende capaciteit voor heeft en waar de gebruikers recepten uitwisselen), een oplaadpunt (voor elektrische, sociale en economische energie), een museumrestaurant (zonder museum maar met een semi permanente tentoonstelling), een pandjeshuis (waar ieder lid een werk of dienst in depot geeft, en met dat onderpand op rekening gebruik kan maken van alle geboden diensten).
Wat wordt het niet? Alles wat al in de wijk aanwezig is, of op loopafstand elders in de stad: een wasserette (die is al naast de deur), theater, dansschool, gezondheidscentrum, kerk, … of wat qua schaal en programma niet past of een te groot beslag op de ruimte zou leggen: ‘gewoon’ eetcafé, coffeeshop, kinderopvang, sportschool, wietkwekerij, politiepost, pension, garagebedrijf, kunsttempel, bioscoop, megamarkt …
De Nieuwe Lommerd is het buurtcentrum van de 21e eeuw. Met lage kosten, doordat de wijk zelf voor programma zorgt. Geen concurrentie voor ondernemers in de wijk, maar extra mogelijkheden om partners en klanten te ontmoeten. Geen overlast voor bewoners, doordat het programma vooral bezoekers aanspreekt die te voet of op de fiets komen, en bezoekers van verder weg worden geïntroduceerd door bewoners uit de buurt.
Wijkkapitaal
De programmaraad ziet hierop toe en vraagt alle actoren (eigenaar, beheerder, huurders, gebruikers) deze aanpak te onderschrijven en een bijdrage te leveren. Niet alleen in geld, maar vooral in versterking van het sociaal en cultureel kapitaal. Zo stapelt het wijkkapitaal zich op.
