Wijk van binnenkomst
De Gouden Eeuw begon in Arnhem rond 1850. In die tijd kwamen veel mensen die hun fortuin hadden gemaakt in “Indië” terug naar Nederland. Zij gingen wonen in Den Haag of Arnhem, het “Haagje van het Oosten”. Net als de andere pioniers uit die tijd vestigden velen zich in de nieuwe stadswijk, het Spijkerkwartier.
Het Spijkerkwartier is sinds die tijd een wijk van binnenkomst gebleven. Het station en het centrum zijn op loopafstand. De ´Florida graadmeter´ tolerantie voor nieuwkomers en vreemdelingen is hoog. Ook na de negentiende eeuw is het Spijkerkwartier altijd nieuwe bewoners blijven verwelkomen. De eerste gastarbeiders van AKU woonden er in pensions. Velen bleven er wonen en startten er een eigen bedrijf.
In de moeilijke jaren zeventig (twintigste eeuw) zijn gezinnen met opgroeiende kinderen in het Spijkerkwartier blijven wonen. Door hun inzet en gastvrijheid (zie eerdere boeken over de wijk) is in de eenentwintigste eeuw het Spijkerkwartier nog steeds de wijk waar mensen de stad binnenkomen als zij er langer willen blijven. Ook wie na een of twee decennia omzwervingen rond de wereld terugkeert naar Arnhem kiest voor het Spijkerkwartier.
Pioniers
Het Spijkerkwartier heeft een grote aantrekkingskracht op pioniers en ondernemers. Te midden van de kleine ambachtelijke bedrijven voelt ook de “creatieve klasse” zich thuis. De ondernemer die de files in de Randstad beu is en meer ruimte zoekt zonder het stedelijke klimaat te hoeven opgeven, de belastingadviseur die meeverhuist naar het nieuwe regionale hoofdkantoor voor Oost Nederland, de pasbenoemde burgemeester, de rechter die dichter bij de rechtbank wil komen wonen, allemaal vinden zij hun woning in het Spijkerkwartier.
Als wijk van binnenkomst heeft het Spijkerkwartier ook plaats voor nieuwkomers die nog aan een wooncarrière of een nieuw sociaal traject moeten beginnen. Alle mogelijke woonvormen zijn in de loop der jaren blijven bestaan. Pensions, kamerverhuur voor studenten en werkende jongeren, bed & breakfast voor bezoekers, bijzondere woonvormen voor mensen met hulp (Herbergier, Iris, Jona, RIBW), buro Halt, het is er allemaal.
In 2006 t/m 2009 kreeg het Spijkerkwartier van alle wijken in Arnhem verreweg het hoogste aantal nieuwe bewoners (ook meer dan nieuwbouwwijk Schuytgraaf). Ieder jaar kiest ca. 10% van de nieuwkomers voor het Spijkerkwartier, terwijl de rest zich over 23 andere wijken verspreidt. (bron: O&S Arnhem).
Internationaal perspectief
De Canadese journalist Doug Saunders reisde de hele wereld af en schreef een boek over de wereldwijde verstedelijking Hij betoogt dat wijken waarin migranten zich vestigen vaak dynamisch zijn en groot economisch potentieel bezitten.
Wil de stad van aankomst functioneren, aldus Saunders, dan moet hij leden van een middenklasse voortbrengen. Zo besloot Amsterdam Slotervaart er aantrekkelijk uit te laten zien voor een nieuwkomer uit een dorp. De bewoners werden veel dichter naar elkaar toegebracht, niet alleen omdat ze dat wilden en vanuit overwegingen van veiligheid en gemak, maar ook vanuit de overtuiging dat een grotere bevolkingsdichtheid de sociale cohesie en de welvaart ten goede komt.
Zef Hemel, directeur van de Dienst Ruimtelijke Ordening (Amsterdam) concludeert na lezing van Saunders´ analyse van de ontwikkelingen in Slotervaart: De meest geslaagde stadsbuurten ter wereld kennen een hoge bevolkingsdichtheid en een losse ruimtelijke ordening. De nieuwe tijd vraagt om ontplanning, meer ruimte voor spontane ontwikkeling, hogere dichtheden en weinig tot geen scheiding van functies.
