Alles in de buurt
In de periode waarin het Spijkerkwartier ontstond werd een goede buurt gedefinieerd als een gebied waar alles wat een mens nodigt heeft op loopafstand van huis te vinden is. Het verschil tussen zo´n buurt en een dorp is de nabijheid van een stadscentrum en een (centraal) station. Het Spijkerkwartier heeft de schaal van een dorp maar de verbindingen van een wereldstad (ook zonder HSL Oost zijn zowel Basel, Berlijn als Amsterdam vanuit het Spijkerkwartier goed bereisbaar).
Op loopafstand van de burgemeesterswoning is een brede mix van winkels, scholen, kerken, horeca en gezondheidscentra te vinden. Nagenoeg alle bedrijven hebben de schaal die past bij een woonwijk. Veel ondernemingen zijn uniek. Zij maken geen deel uit van een keten of franchise, maar zijn opgericht door een lokale ondernemer en al generaties lang een familiebedrijf.
De koppeling tussen wonen en ondernemen is hier vanzelfsprekend. Niet alleen in de creatieve beroepen, maar ook in de ambachtelijke bedrijven, de winkels en de horeca. Dat begon al met de timmerbedrijfjes in de negentiende eeuw en de bloemkolen van de vader van Nobelprijswinnaar Lorentz.
Ambachten
Het Spijkerkwartier is al meer dan een eeuw een woonwijk waar ruimte is voor kleine ambachtelijke bedrijven, ateliers, ontwerpbureaus, musici en kleinschalige zakelijke dienstverlening. Zo zijn er alleen al in de Parkstraat verschillende onderzoek- en ontwerpbureaus, uitgevers, galeries, theaters, centra voor geestelijke, sociale en fysieke gezondheidszorg, de vermaarde dansschool en meer dan vier kerken gevestigd. Er wonen rechters, journalisten, schilders, grafisch ontwerpers, toneelspelers, toxicologen, studenten, …
In de belangrijkste winkelstraten zijn in de loop der decennia de klassieke winkels gebleven (bijv. de bakkers, de slagers, de kruideniers, de slijters, de fietsenmaker, de ijssalon en de wassalon in de Steenstraat, de Spijkerlaan en de Spijkerstraat). Daartussen zijn nieuwe horeca en winkels gekomen met producten vanuit de rest van de wereld (Afghanistan, België, China, Italië, Irak, Iran, Japan, Koerdistan, Korea, Turkije, Vietnam, …).
Ook de medische zorg, de geestelijke gezondheidszorg en alle mogelijke vormen van thuiszorg zijn in ruime mate aanwezig.
Wijkeconomie
Zo kan het Spijkerkwartier behalve als woonwijk functioneren als een compleet economisch ecosysteem, met alle dagelijkse benodigdheden binnen bereik, ook voor bewoners zonder auto.
Alleen een tandarts ontbreekt nog in de wijk. In 2009 heeft de schoenmaker zijn winkel gesloten. En in 2011 verdween plotseling de Action. Maar in de omliggende wijken zijn, nog steeds op loopafstand, voldoende tandartsen en schoenmakerij Wim te vinden. En na de herinrichting is de Steenstraat medio 2011 weer als nieuw.
